Het Plaza-akkoord: vijf landen duwen de dollar omlaag
Op 22 september 1985 spraken de vijf grootste industrielanden in het Plaza Hotel in New York af om samen de dure dollar omlaag te brengen. Het werd een van de bekendste voorbeelden van internationale valutasamenwerking.
Kernfeiten
- Datum
- 22 september 1985
- Plaats
- Plaza Hotel, New York
- Landen (G5)
- VS, Japan, West-Duitsland, Frankrijk, VK
- Doel
- Gecoördineerde daling van de dollar
Een dollar die te duur was geworden
Door de hoge Amerikaanse rente sinds het beleid van Fed-voorzitter Paul Volcker was de dollar in de eerste helft van de jaren tachtig enorm in waarde gestegen. Dat had schaduwkanten. Amerikaanse bedrijven verloren terrein op de wereldmarkt, het handelstekort van de VS liep op en in het Amerikaanse Congres groeide de roep om protectionistische maatregelen tegen vooral Japanse en Europese import.
De dollar bereikte begin 1985 zijn hoogtepunt en zakte daarna al wat terug, maar de regering-Reagan wilde een duidelijkere correctie.
Afspraken in het Plaza Hotel
Op zondag 22 september 1985 kwamen de ministers van Financiën en de centralebankpresidenten van de Verenigde Staten, Japan, West-Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk bijeen in het Plaza Hotel in New York. De Amerikaanse minister van Financiën James Baker speelde een hoofdrol.
De vijf landen verklaarden dat een verdere daling van de dollar ten opzichte van de andere grote munten wenselijk was en dat ze bereid waren daarbij samen te werken. In de praktijk betekende dit dat centrale banken op de valutamarkt dollars gingen verkopen. Daarnaast spraken de landen af hun economisch beleid beter op elkaar af te stemmen.
Het effect
De markt reageerde direct: de dollar daalde meteen na de aankondiging, en die daling zette in de jaren daarna stevig door, vooral tegenover de Japanse yen en de Duitse mark. Begin 1987 vonden de grote landen dat de dollar ver genoeg was gezakt. Met het Louvre-akkoord van februari 1987 probeerden ze de koers juist te stabiliseren.
Het Plaza-akkoord wordt nog vaak aangehaald als het moment waarop overheden lieten zien dat ze een wisselkoers samen in een bepaalde richting kunnen duwen. Tegelijk leert de geschiedenis dat zulke operaties vooral werken als ze aansluiten bij een trend die de markt al heeft ingezet.
Betekenis voor Nederland
Nederland zat niet aan tafel, maar merkte de gevolgen wel. Omdat de gulden nauw aan de Duitse mark was gekoppeld, steeg ook de gulden flink tegenover de dollar. Voor Nederlandse vakantiegangers en importeurs werden Amerikaanse producten weer goedkoper. Exporteurs die in dollars verkochten, zagen hun opbrengsten in guldens juist dalen.
Het voorbeeld laat zien hoe sterk de koers van de dollar afhangt van beslissingen in Washington, Tokio en andere hoofdsteden. Een kleine, open economie als de Nederlandse, die veel handel drijft met de rest van de wereld, heeft daar weinig invloed op, maar ondervindt er wel direct de gevolgen van.